مقدمه

گروهی از متفکران با مطالعه ی روند حرکت بشر بر این باورند که آینده ای تاریک و بحرانی در انتظار بشر است و سرنوشت او در هاله ای از ابهام مستور است. در چنین فضایی نظریه های نجات شکل گرفته و می گیرند. از دیدگاه قرآن کریم «اصلاح طلبی» راه نجات بشر و رمز جاودانگی جامعه است: وما کان ربُّک لِیُهلک القُری بظلم وأهلها مصلحون. [1] .

اما واقعیت این است که اصلاح طلبی، مدعیان دروغین نیز داشته است و اتفاقاً جذابیّت ادعاها و شعارهای اینان بیش از مصلحان واقعی است; فریب و نیرنگ در کار اینان یک اصل است. قرآن کریم این قبیل افراد و گروه ها را با نام منافق می شناسد که ادعای اصلاح طلبی دارند ولی عمل کردی جز تخریب و افساد ندارند: و إذا قیل لهم لا تُفسدوا فی الأرض قالوا انّما نحنُ مصلحون، ألا إنَّهم هم المفسدون ولکن لا یشعرون [2]  جالب این است که منافقان، زبانی فریبنده و شگفت آور دارند. به همین جهت خدای متعال فرموده است که فریب

سخنان اینان را نخورید و به ادعاهای زیبا و جذاب اینان فریفته نشوید که اینان به دور از چشم شما به فساد مشغول اند. [3] .

در چنین وضعیتی سؤال اساسی این است که کدام اصلاح طلبی، نجات بخش بشر است؟

این نوشتار، با تکیه بر جنبه ی اصلاح طلبی قیام و حکومت حضرت مهدی (عج)، به سه محور حکومت آن حضرت پرداخته و در این فضا، پاره ای از نظریه های نجات مطرح و نقاط ضعف و قوت آن ها روشن شده است.

آن محورها عبارتند از: 1ـ «نظام مدیریتی جهان» 2ـ «نظام قانون گذاری جهان» 3ـ «نظام معرفتیِ بشر».

بر اساس نظریه ی مهدویت، امور سه گانه فوق، اصلاح می شوند و بشر از خطر انحطاط و نابودی «نجات» می یابد. از طرفی نظریه های دیگری که در خلال این بحث آمده، یا ناقص است یا باطل. لذا هیچ کدام قادر به تضمین آینده ی بشر نیستند.

تذکر این نکته لازم است که نگارنده در این نوشتار در پی بررسی همه ی جنبه های نظریه ی نجات مهدویت و حکومت مهدوی نمی باشد ; بلکه با توجه به محورهای یاد شده، موضع تفکر مادی و دینی درباره ی آن، مورد بحث قرار می گیرد. در همین حد نیز به قدر توان تلاش شده است، نه به قدر حق مطلب. چه این که گفته اند: «هدیه ی مور پای ملخ است.»